jura - Portal o jurze

Szlak czerwony „Orlich Gniazd” na odcinku: Mirów – Bobolice – Zdów – Żerkowice – Karlin – Podzamcze – Pilica – zamek Smoleń – Krzywopłoty – Góry Bydlińskie – Bydlin
Łączna długość trasy: 47.05 km

Opis trasy

Odcinek 1 ( 0 – 9.75 km )
Czerwony szlak „Orlich Gniazd” rozpoczyna się ( dla oddziału PTTK w Zawierciu ) na zamku w Mirowie. Jego górna część pochodzi z XIV w. , a dolna z XV i XVI w. Jest to jeden z najciekawszych pod względem architektonicznym zamków jurajskich, dlatego warto od niego zacząć wędrówkę po szlaku. Od ruin zamku idziemy przez ok. 1.45 km po grani skalnej opadającej na południe łagodniejszymi stokami porośniętymi jałowcem, a od strony północnej zerwami skalnymi o różnorodnych kształtach i będących terenem ćwiczeń taterników. U podnóża skał uroczysko jałowcowe przechodzi w bory sosnowe porastające obniżenie aż po Mirowską Górę. Za przełączką przedzieramy się przez „dżunglę” krzewów jałowca, dzikiej róży i kaliny a następnie dochodzimy do podnóża wzgórza zwieńczonego ruinami zamku Bobolice z XIV w. Przez cały ten odcinek szliśmy wąską ścieżką. Tutaj też szlak czerwony łączy się ze szlakiem żółtym pieszym „Zamonitu” i czerwonym rowerowym. Obchodzimy zamek po północnej stronie. Po ok. 100 m od zamku wchodzimy na drogą asfaltową i idziemy wśród zabudowań Bobolic. Mamy tu przystanek autobusowy, sklep spożywczy oraz szkołę, w której mieści się sezonowe schronisko młodzieżowe. Po ok. 1.1 km schodzimy z drogi asfaltowej w las. Idziemy piaszczystą, leśną drogą. Po ok. 0.6 km od zejścia z szosy do szlaków czerwonego pieszego i rowerowego, żółtego pieszego dołącza szlak niebieski pieszy „Warowni Jurajskich”. Szlak prowadzi nas na płn.-wsch., wąską , leśną ścieżką, na wzniesienie, przekraczające 410 m n.p.m. Po ok. 500 m dróżka leśna przechodzi w drogę utwardzoną a następnie w asfaltową prowadzącą z Lelowa do Włodowic. Szlak przecina tą drogę i teren zabudowany Zdowa. Tam szlaki czerwony rowerowy i żółty pieszy odłączają się od czerwonego pieszego i niebieskiego i przez ok. 300 m biegną drogą asfaltową, która następnie przechodzi w polno-leśną. We wsi Zdów możemy zaopatrzyć się w prowiant w pobliskich sklepach oraz dojechać do Zawiercia autobusami PKS. Po ok. 300 m od zjechania z asfaltu po lewej stronie rozciągają się tereny bagienne, przez które przepływa rzeka Białka. Szlak biegnie wśród wąskiego pasa lasu. Docieramy do torów kolejowych, przecinamy je i dochodzimy do drogi asfaltowej. W tym miejscu szlaki „Orlich Gniazd”- czerwony i „Warowni Jurajskich”- niebieski rozłączają się a do szlaku „Orlich Gniazd” dołącza czerwony rowerowy i zielona ścieżka dydaktyczna. Na drodze asfaltowej, na którą weszliśmy idziemy w prawo i skręcamy w lewo na ścieżkę wiodącą równolegle do tej drogi. Po lewej stronie mamy widok na skały Popiekowe ( Jastrzębnik, Wierżyca ), idziemy dalej i przechodzimy obok skały Pośredniej. Za Pośrednią skręcamy w leśną drogę z pojawiającymi się na niej szlakami żółtym „Zamonitu” i czerwonym rowerowym. Wkrótce opuszczamy drogę i przechodzimy stromą ścieżką stokami Kołoczka należącego do rezerwatu „Góry Zborów” Przechodząc po prawej stronie widzimy skały: Leśna Baszta, Wilki, Dziad, Kazerna, Cyrk, i jaskinie: Berkowa, S. Nad Hokejką; a po prawej skały: Wielbłąd, Sk. z Szlakiem. Rezerwat Góry Zborów obejmuje te wszystkie skalne grzbiety, które pokonaliśmy. Można tu podziwiać nie tylko przyrodę nieożywioną, ale także bogatą florę roślin kserotermicznych ( goździk siny ). Przechodząc przez Górę Zborów docieramy do drogi wojewódzkiej nr 792. Do tego momentu szlak czerwony prowadził razem ze ścieżką dydaktyczną. Szlaki te oraz szlak czarny przecięły się obok skały Kazerna.

Odcinek 2 ( 9.75 – 18.35 km )
Przecinając drogę nr 792 wchodzimy na ścieżkę leśną i na 9.9 km po prawej stronie możemy zobaczyć skałę Dudnik, dalej Sowią Skałę ( 10.25 km ). Idziemy stokiem Sowiej Góry, na której po prawej stronie widzimy Sowią Grań ( 10.5 km ) i Zwornikowe Skały. Wchodzimy na szczyt Góry Apteki i po lewej stronie widzimy Ruskie Skały. Dalej idziemy lasem drogą polno-leśną i na ok. 12.35 km dochodzimy do Skał Morskich. Po prawej stronie mamy drogę szutrową. My kierujemy się prosto zgodnie ze szlakiem. W tym miejscu szlak „Orlich Gniazd” przecina ścieżkę dydaktyczną zieloną i czarny szlak pieszy, z którym biegnie do 13.25 km. Na tym odcinku po lewej stronie widzimy skały Łężec a po prawej zamek Morsko zwany inaczej Bąkowcem z XIV w. oraz ośrodek wypoczynkowo-szkoleniowy, gdzie znajduje się baza hotelowa, gastronomiczna, basen kąpielowy, brodzik, 2 wyciągi narciarskie, jazda konna, golf, korty tenisowe. Obok ośrodka szlak „Orlich Gniazd” przecinają szlaki czerwony rowerowy i niebieski „Warowni Jurajskich”. Szlakiem czerwonym obchodzimy ośrodek i skręcamy w lewo na wschód, dość stromo wspinamy się na grzbiet wzgórza porośniętego buczyną, o czym świadczą łany żywca dziewięciolistnego i między skałami wchodzimy w dolinę, ale już po południowej stronie wzgórza, którą porasta buczyna ciepłolubna. Za kolejnym grzbietem krajobraz zmienia się, szlak wiedzie piaszczystą dróżką wśród sosnowego boru i doprowadza nas do skały zwanej Cydzownik. Po drodze mogliśmy zobaczyć po lewej stronie Jamnicze Skały, Skały Nietoperze, Skałę z Krzyżem. Obok skały z krzyżem przekraczamy szosę (15.25 km ) i przedzieramy się wąską ścieżką między zaroślami i murawami kserotermicznymi. Przechodzimy Górę Grodziecką i docieramy do Okiennika Wielkiego ( 16.1 km ). Właśnie tu szlak czerwony przecina szlak żółty pieszy. Szlakiem czerwonym idziemy drogą piaszczysto-kamienistą do drogi asfaltowej Skarżyce - Żerkowice ( 16.6 km ). W tym miejscu szlak czerwony pieszy łączy się z czerwonym rowerowym i biegną razem ok. 2.2 km. Szlak czerwony, którym idziemy wchodzi na drogę asfaltową i biegnie w kierunku Żerkowic. Po drodze mijamy tereny zabudowane i ogródki działkowe. Po 1.75 km od momentu wejścia na drogę asfaltową dochodzimy do centrum Żerkowic z drogą krajową nr 78 Katowice-Kielce ( 18.35 km ). Po drodze mijamy Kościół, sklepy spożywcze i wielobranżowe, kiosk ruchu.

Odcinek 3 ( 18.35 – 25.2 km )Po przecięciu DK 78 jeszcze przez ok. 0.5 km idziemy drogą asfaltową. Po drodze mijamy remizę strażacką. Na 18.85 km koło bunkra z ostatniej wojny ( na lewej skarpie drogi ), skręcamy w prawo. Za widokowym wzgórzem wchodzimy do Dworskiego Lasu. Przekraczamy wąwóz i idziemy krawędzią jaru. Wychodząc z lasu na 20.55 km wchodzimy na drogę asfaltową wsi Górka. Za tą wsią skręcamy w prawo przy urwistej skale i docieramy do wsi Karlin. Po lewej stronie widzimy pomnik poległych w II wojnie światowej. Na 20.9 km do szlaku „Orlich Gniazd” dołącza czerwony szlak rowerowy. Przy pomniku skręcamy w lewo i wchodzimy na drogę Kromołów – Giebło. Na zakręcie po prawej stronie znajduje się kapliczka. Na 21.5 km skręcamy w prawo na drogę utwardzoną a następnie piaszczystą, rozjeżdżoną, leśną i tą drogą idziemy do Podzamcza. Przed nim obchodzimy łukiem Górę Birów. Istniało tu grodzisko ogrodzienieckie datowane na XIII w. Po wyjściu z lasu rozciąga się przed nami imponujący widok na ruiny zamku Ogrodzieniec. Wchodzimy na drogę utwardzoną. Po lewej stronie mamy skały Suchy Połeć. Idziemy przez pole namiotowe i parking i dochodzimy tą drogą do drogi wojewódzkiej nr 790. W tym miejscu szlak czerwony pieszy przecina szlak żółty pieszy. Po prawej stronie znajduje się kapliczka. My przecinamy drogę wojewódzką.

Odcinek 4 ( 25.2 – 34.6 km )Od przystanku PKS i parkingu przekraczamy drogę 790 i skręcamy w prawo w dróżkę biegnącą za terenem zabudowanym Podzamcza. Dochodzimy do Karczmy Jurajskiej z pokojami gościnnymi. Tutaj też możemy dostać gorący posiłek. W miejscu tym spotykają się szlaki czerwony rowerowy, niebieski pieszy i żółty pieszy. Obok Karczmy skręcamy w lewo i dochodzimy do zamku Ogrodzieniec ( 25.7 km ). Obchodzimy go po stronie zachodniej i południowej, wspinając się na Górę Janowskiego ( Zamkową ). Szczeliną skalną przedostajemy się na drugą stronę skalnego muru. Możemy tu podziwiać rozległe widoki – przed szczeliną na ruiny zamku, dalej na Górę Birów i w dali Górę Zborów. Następnie idziemy terenem Ryczowskiego Regionu Skałkowego i zalesionego Pasma Smoleńsko – Niegowonickiego. Możemy tu zobaczyć po prawej stronie skały: Gołębnik, Okręt a po lewej Opaleńce. Schodzimy drogą przeciskając się skalną bramą a na jej łuku odchodzimy ugorem na wschód, by następnie miedzą osiągnąć narożnik lasu. Ścieżka wiedzie grzbietem ciekawym przyrodniczo – roślinność ciągle się zmienia, przedzieramy się przez młodniki sosnowe, świerkowe i modrzewiowe zarośla a przy końcowej skale przez gąszcze jałowców. Wreszcie schodzimy w zalesioną dolinę. Na 28.15 km przecinamy szlak „Warowni Jurajskich” i czerwony szlak rowerowy. Idziemy lasem „Za Morgami”. Na 29.75 km dochodzimy do pierwszych zabudowań Woli Kocikowej. Tu szlak opuszcza dolinę, by przez otwarte wzgórze przedostać się do Kocikowej. Przed kaplicą znajdującą się po prawej stronie skręcamy w dróżkę między zabudowaniami i wydostajemy się na polną drogę. Prowadzi nas ona do Głębokich wąwozów a po nich na pola. Drogą polną czasami zarysowaną dochodzimy do pięknej alei, okalającej dawny dojazd do pałacu ( 33.4 km ). Sam pałac z 1610 r. ukryty jest za murowanym bastionem. Teren pałacu stanowi pomnik przyrody. W załomie muru istnieje tablica upamiętniająca rozstrzelanych w tym miejscu w czasie ostatniej wojny, obok kopiec Powstania Styczniowego. Kierujemy się zejściem koło cmentarza i do rynku w centrum Pilicy. Znajduje się tu wiele sklepów ( spożywcze, wielobranżowe, konfekcyjne i inne ). Można tu odpocząć na stylowych ławeczkach znajdujących się na rynku. Idziemy obok Kościoła p.w. Św. Jana Chrzciciela i kierujemy się na drogę wojewódzką nr 794. Z rynku w Pilicy gdzie znajduje się pomnik poległych w walce z najeźdźcą, ul. Krakowską i groblą spiętrzającą staw na rzece Pilica wychodzimy na drogę do Złożeńca ( 34.6 km )

Odcinek 5 ( 34.6 – 47.05 km)Idąc drogą asfaltową przechodzimy przez teren zabudowany i na 36.05 km skręcamy do lasu. Wśród lasu idziemy tylko 0.5 km i wychodzimy na jego skraj z widokiem na wzgórze zamkowe i basztę Smolenia. Idziemy drogą asfaltową. Przed zamkiem znajduje się pole biwakowe i parking. W tym miejscu przecinają się szlaki czerwony pieszy, żółty i czarny pieszy i czerwony rowerowy. Szlakiem czerwonym omijamy wzgórze zamkowe. Idziemy drogą szutrową do przysiółka Podlesie. Za nim znajduje się dolina Wodąca a po drugiej stronie Zegarowe Skały z jaskinią Zegar u podstawy. W tym miejscu do szlaków czerwonego rowerowego i pieszego dołącza niebieski „Warowni Jurajskich”. Pod skałą Biśnik z kilkoma jaskiniami skręcamy i idziemy podnóżem Grodziska do skraju lasu. Szlakiem idziemy wśród mieszanego lasu do gajówki Psiarskie położonej na polanie, na której w 1944 r. obozował oddział AK „Surowiec” co upamiętnia pomnik ( 41.85 km ). Idziemy po grzbiecie wzgórza 469 m n.p.m. do przysiółka Góry Bydlińskie. W tych lasach często gościli partyzanci. Cały czas szliśmy dróżką leśną. Następnie dochodzimy do Zawadki. Tam drogą asfaltową wraz ze szlakiem czerwonym rowerowym kierujemy się na Krzywopłoty i zamek Bydlin, by następnie dojść do Bydlina. Obok drogi którą szliśmy znajduje się szkoła. Szlak kończy się na tej drodze, my natomiast możemy iść do wspomnianego Bydlina by odpocząć i pożywić się.

Połączenie z innymi trasami
Odcinek 1
- połączenie z żółtym szlakiem pieszym „Zamonitu”
- połączenie z czerwonym szlakiem rowerowym
- połączenie z niebieskim szlakiem pieszym „Warowni Jurajskich”
- zielona ścieżka dydaktyczna
- połączenie z czarnym szlakiem pieszym

Odcinek 2
- przecięcie z zieloną ścieżką dydaktyczną
- połączenie z czarnym szlakiem pieszym
- przecięcie z czerwonym szlakiem rowerowym
- połączenie z niebieskim szlakiem pieszym „Warowni Jurajskich”
- przecięcie z żółtym szlakiem pieszym

Odcinek 3
- połączenie z czerwonym szlakiem rowerowym
- przecięcie z żółtym szlakiem pieszym

Odcinek 4
- połączenie z czerwonym szlakiem rowerowym
- połączenie z niebieskim szlakiem pieszym „Warowni Jurajskich”
- połączenie z żółtym szlakiem pieszym

Odcinek 5
- przecięcie z czerwonym szlakiem rowerowym
- przecięcie z żółtym szlakiem pieszym
- przecięcie z czarnym szlakiem pieszym
- połączenie z niebieskim szlakiem pieszym „Warowni Jurajskich”